İroko mu teak mi? Farkları ve hangisi nerede kullanılır

İroko ve teak nedir?

İroko tropikal Afrika'da, teak ise Güney ve Güneydoğu Asya'da yetişen geniş yapraklı ağaçlardır. İkisi de sert ağaç (hardwood) sınıfındadır. Kaynaklarda iroko Milicia excelsa, teak Tectona grandis adıyla geçer.

İki ağacın dış mekândaki dayanımı, öz odunlarındaki (ağacın iç, koyu renkli kısmı) doğal öz maddelerden gelir; dış kısımdaki diri odun bu dayanımı taşımaz. Bu maddeler ahşabı çürümeye ve böceğe karşı korur. Bu yüzden ikisi de emprenye gibi bir ön işleme gerek duymadan dış mekânda kullanılabilir. Teak bunlara ek olarak çok yağlıdır. Suyu bu kadar iyi itmesinin ve tekne yapımında geleneksel olarak kullanılmasının nedeni budur.

İroko ile teak arasındaki farklar nelerdir?

Tablodaki değerlendirmeler genel bilgidir. Aynı türde bile ağacın yetiştiği yere ve kesildiği kısma göre renk ve doku değişir.

Hangi işte hangisi seçilmeli?

Seçimi çoğu zaman ahşabın ne sıklıkla ıslandığı ve bütçe belirler.

• Tekne güvertesi, kamara içi, sürekli ıslanan yüzeyler: Teak. Yağlı yapısı suyla sürekli temasa en iyi dayanır.
• Bahçe ve teras deck'i, havuz ve jakuzi çevresi: İroko çoğu zaman yeterlidir. Dayanımı teak'e yakındır, maliyeti daha düşüktür.
• Bahçe masası, bank, şezlong: İkisi de olur. Elle sık dokunulan yüzeyde teak'in yağlı dokusu daha yumuşak hissettirir.
• Duvar ve tavan kaplaması: Suya doğrudan maruz kalmayan yerlerde iroko yeterlidir.

Bütçe kısıtlıysa ve ahşap doğrudan suyun içinde değilse emprenyeli çam da bir seçenektir. Çam yumuşak ağaçtır ve daha sık bakım ister; farkları ahşap türleri rehberinde anlattık.

İroko ve teak zamanla neden grileşir?

Güneşin morötesi ışığı ahşabın yüzeyindeki rengi açar. Yağmur da yüzeydeki öz maddeleri yıkar. Bakım yapılmayan iroko ve teak birkaç mevsim içinde gümüş griye döner. Bu bir çürüme belirtisi değildir; ahşabın doğal yaşlanmasıdır ve gri yüzeyin altındaki ahşap sağlamdır. Bazı ev sahipleri bu gri görünümü bilerek tercih eder.

Doğal rengini korumak istiyorsanız yüzeyi düzenli yağlamanız gerekir. Grileşmiş yüzey ise zımparalanıp yağlanarak yeniden eski rengine döndürülebilir.

İroko ve teak bakımı nasıl yapılır?

1. Yıkama: Yüzeyi yumuşak bir fırça ve bol suyla yıkayın. Yüksek basınçlı yıkama makinesini yakından tutmayın; ahşabın liflerini kaldırabilir.
2. Kurutma: Yağ, tamamen kurumuş ahşaba sürülür. Yıkamadan sonra yüzeyin iyice kurumasını bekleyin.
3. Yağlama: Sert ağaçlara uygun bir ahşap yağını ince katlar hâlinde sürün. Fazla yağı bir bezle alın; yüzeyde kalan yağ yapışkan bir tabaka bırakır.

Yağlama aralığını kullanılan ürün ve yüzeyin aldığı güneş belirler; çoğu üretici güneş alan zeminlerde yılda bir ya da iki kat önerir. Gölgede kalan yerlerde bu aralık uzar. Su yüzeyde damla hâlinde durmayıp ahşaba işlemeye başladıysa yağlama zamanı gelmiştir.

İroko ve teak genellikle boyanmaz. İçlerindeki öz maddeler ve teak'in yağı boyanın tutunmasını zorlaştırabilir. Renk vermek isteniyorsa renkli ahşap yağları daha uygun bir yoldur.

İroko ve teak çamdan neden daha pahalıdır?

İkisi de uzun bir tedarik zinciriyle ithal edilen tropikal ağaçlardır. Sert ve yoğun oldukları için kesici takımları çabuk köreltir; kesmek, delmek ve işlemek daha fazla zaman ister. Buna karşılık emprenye gerektirmezler ve doğru bakımla dış mekânda çamdan daha uzun dayanırlar. Hangisinin size uygun olduğunu alanı gördükten sonra keşifte birlikte konuşabiliriz.