Rehber
Ahşap seçimi, bakım ve fiyatı belirleyen etkenler hakkında kısa, sade yazılar.
Ahşap deck bakımı nasıl yapılır?
Ahşap deck bakımının üç temel adımı vardır: yüzeyi fırça ve suyla yıkamak, tamamen kurumasını beklemek ve ahşaba uygun bir yağ sürmek. Yağlama aralığını kullanılan ürün ve yüzeyin aldığı güneş belirler; çoğu üretici güneş alan zeminlerde yılda bir ya da iki kat önerir. Renk açıldığında ya da su yüzeyde damla hâlinde durmayıp ahşaba işlemeye başladığında bakım zamanı gelmiştir. Deck'in ömrünü yalnızca tahtalar değil altyapı da belirler; bakımda kirişlerin ve vidaların durumuna da bakılır.
Korkuluk: ahşap mı metal mi?
Ahşap korkuluk deck'e, ahşap terasa ve bahçe merdivenine sıcak ve bütünlüklü bir görünüm verir. Yapının geri kalanı ahşapsa aynı malzemeyle uyum kendiliğinden gelir. Buna karşılık güneş alan ahşap korkuluk düzenli yağ ya da boya ister. Metal korkuluk ince profilleriyle manzarayı daha az kapatır ve genellikle daha seyrek bakım ister; ama güneşte ısınır ve pasa karşı korunması gerekir. Seçimi çoğu zaman korkuluğun yeri, yapının geri kalanının malzemesi ve bakıma ayrılacak zaman belirler. İki malzemeyi birleştiren karma korkuluklar da yaygındır.
Pergola fiyatını ne belirler?
Ahşap pergolanın fiyatını en çok dört şey belirler: ölçüsü, ahşap türü, çatı seçimi ve kurulacağı yerin durumu. Alan büyüdükçe malzeme ve işçilik artar. Emprenyeli çam en ekonomik seçenektir; iroko gibi sert ağaçlar maliyeti yükseltir. Üstü açık kirişler en hafif ve ekonomik seçenektir; çatı kaplaması ek malzeme ve işçilik ister. Zemin, bağlantı yapılacak duvar, renk ve detaylar da fiyatı değiştirir. Bu etkenlerin çoğu ancak yer görülüp ölçü alındığında netleşir.
Pergola mı kamelya mı?
Pergola, dikmeler üzerine oturan ve üstü genellikle açık kiriş ya da aralıklı çıtalarla örtülü bir gölgeliktir; çoğu zaman evin cephesine ya da bir duvara bağlanır. Kamelya ise üstü kapalı bir çatısı olan, çoğu zaman kendi başına duran bir bahçe yapısıdır. Üstü açık bir pergola güneşi kırar ama yağmuru tutmaz; kamelya yağmurda da kullanılır. Evin önünde gölgeli bir oturma yeri istiyorsanız pergola, bahçenin içinde yağmurda da oturulacak bir köşe istiyorsanız kamelya daha uygundur. Kamelyanın çatısı ve çoğu zaman döşemesi olduğu için daha fazla malzeme ve işçilik ister.
Thermowood nedir, nerede kullanılır?
Thermowood, yüksek sıcaklıkta ve kontrollü bir ortamda ısıl işlemden geçirilmiş ahşaptır. İşlemde ahşaba koruyucu madde verilmez; ahşap yalnızca ısı ve buharla işlenir. Isıl işlem ahşabın nem alıp verme eğilimini azaltır. Bu yüzden thermowood daha az şişer ve büzülür, çürümeye karşı dayanımı da artar. Buna karşılık daha kırılgan hâle gelir ve eğilme dayanımı düşer. Kaynaklarda genellikle cephe kaplaması, deck tahtası, çit paneli ve sauna gibi toprakla temas etmeyen yerler için önerilir. Taşıyıcı kirişte ve toprağa gömülen ayakta önerilmez.
Ahşap türleri: Hangi iş için hangi ahşap?
Dış mekânda yaygın kullanılan ahşaplar arasında emprenyeli çam, iroko, teak ve thermowood vardır. Çam yumuşak bir ağaçtır; dış mekânda ancak emprenye ve düzenli bakımla dayanır, ama en ekonomik seçenektir. İroko ve teak, öz odunlarındaki doğal öz maddeler sayesinde emprenye gerektirmeden suya ve çürümeye dayanır. Thermowood ise ısıl işlemle çürümeye dayanımı artırılmış ahşaptır. İç mekân mobilya, kapı ve merdivende meşe gibi sert ağaçlar da kullanılır. Aşağıdaki tabloda yaygın türleri karşılaştırdık.
Havuz kenarı deck'i nasıl seçilir?
Havuz kenarındaki deck sık sık ıslanır, güneş alır ve çıplak ayakla kullanılır. Bu yüzden seçimde üç şeye bakılır: suya dayanımı yüksek bir ahşap, kıymık bırakmayan ve ıslakken fazla kaymayan bir yüzey, altta suyun birikmediği bir altyapı. Havuz kenarında genellikle iroko ya da teak gibi doğal dayanımı yüksek sert ağaçlar tercih edilir. Emprenyeli çam daha ekonomiktir ama daha sık bakım ister. Havuz suyundaki klor ya da tuz ahşabın yüzeyini yıprattığı için düzenli durulama ve yağlama gerekir.
İroko mu teak mi? Farkları ve hangisi nerede kullanılır
İroko da teak de dış mekâna uygun, doğal dayanımı yüksek tropikal sert ağaçlardır. Teak daha yağlıdır ve sürekli ıslanan yüzeylerde, örneğin tekne güvertesinde, geleneksel seçimdir; maliyeti de daha yüksektir. İroko dayanım ve görünüşte teak'e yakındır, maliyeti genellikle daha düşüktür. Bu yüzden bahçe deck'i, havuz kenarı ve bahçe mobilyası için çoğu zaman iyi bir dengedir. İkisi de bakımsız kalınca gümüş griye döner; doğal rengini korumak için düzenli yağlama gerekir.
Emprenyeli ahşap nedir?
Emprenyeli ahşap, koruyucu bir maddenin vakum ve basınçla içine işlendiği ahşaptır. Bu işlem çam gibi doğal dayanımı düşük ağaçları çürümeye, mantara ve böceğe karşı korur. Dış mekânda deck altyapısı, çit, korkuluk, pergola ve kamelya gibi yapılarda genellikle emprenyeli çam kullanılır. Emprenye ahşabın içini korur, yüzeyini güneşe karşı korumaz. Bu yüzden emprenyeli ahşap da zamanla grileşir ve çatlar; yüzeyine düzenli olarak yağ ya da boya sürmek gerekir.