Thermowood nedir, nerede kullanılır?
Murat Şen · Yayınlandı: · Güncellendi:
Thermowood, yüksek sıcaklıkta ve kontrollü bir ortamda ısıl işlemden geçirilmiş ahşaptır. İşlemde ahşaba koruyucu madde verilmez; ahşap yalnızca ısı ve buharla işlenir. Isıl işlem ahşabın nem alıp verme eğilimini azaltır. Bu yüzden thermowood daha az şişer ve büzülür, çürümeye karşı dayanımı da artar. Buna karşılık daha kırılgan hâle gelir ve eğilme dayanımı düşer. Kaynaklarda genellikle cephe kaplaması, deck tahtası, çit paneli ve sauna gibi toprakla temas etmeyen yerler için önerilir. Taşıyıcı kirişte ve toprağa gömülen ayakta önerilmez.
Bu yazıda · 6 başlık
Thermowood nasıl üretilir?
Kurutulmuş kereste, oksijeni azaltılmış kapalı bir fırına konur. Fırının içinde buhar eşliğinde yüksek sıcaklıkta bir süre tutulur, sonra yavaşça soğutulur ve yeniden nemlendirilir. Bu sırada ahşabın yapısındaki bazı şekerler ve reçineler değişir ya da ahşaptan çıkar. Ahşabın su tutan kısmı azaldığı için nem alıp verme eğilimi de azalır.
Thermowood genellikle çam ya da ladinden üretilir. Kaynaklarda dişbudak gibi geniş yapraklı ağaçlardan üretilen ısıl işlemli ahşaplar da geçer. İşlemin sıcaklığı ve süresi ürünün sınıfını belirler. Daha yüksek sıcaklıkta işlenen ahşap daha koyu ve boyutça daha kararlı olur, ama daha da kırılgan hâle gelir.
"ThermoWood®" bir ticari addır. Genel adı ısıl işlem görmüş ahşaptır; bu yazıda küçük harfle "thermowood" diyoruz.
Thermowood'un güçlü yanları nelerdir?
- Daha az çalışır: Nemli havada daha az şişer, kuru havada daha az büzülür. Tahtalar arasındaki aralıklar mevsimden mevsime daha az değişir, çarpılma ve çatlama azalır.
- Çürümeye dayanımı artar: Isıl işlem görmemiş çam ve ladine göre mantar ve çürümeye karşı daha dirençlidir.
- Reçine sızması azalır: Reçinenin büyük kısmı işlem sırasında ahşaptan çıktığı için budaklardan reçine akması daha az görülür.
- Rengi her yerde aynıdır: Isıl işlemin verdiği koyu kahve ton yalnızca yüzeyde değil, ahşabın içinde de vardır. Kesilen uçlar ve zımparalanan yüzeyler aynı renkte kalır.
- Koruyucu madde içermez: Emprenyeli ahşaptan farkı budur.
Thermowood'un zayıf yanları nelerdir?
- Kırılganlık: Eğilme dayanımı düşer. Bu yüzden kiriş, dikme ve korkuluk dikmesi gibi taşıyıcı parçalarda genellikle kullanılmaz.
- Vida ve uçlarda çatlama: Tahta ucuna yakın vidalarda çatlak açılabilir. Bu yüzden vidalamadan önce kılavuz delik açmak yaygındır.
- Toprak teması: Toprağa gömülen ya da sürekli ıslak kalan yerlerde önerilmez.
- Darbe ve çizik: Yüzeyi ısıl işlem görmemiş ahşaba göre darbelere karşı daha hassastır. Kenar ve köşeler kolay kırılır.
- Güneşte grileşir: Koyu kahve renk güneş alan yüzeylerde zamanla açılır ve grileşir.
Thermowood nerede kullanılır?
Kullanım yeri | Uygun mu? | Not |
|---|---|---|
Cephe kaplaması | Evet | Az çalıştığı için thermowood'un en yaygın kullanım alanlarından biridir. |
Deck tahtası | Evet | Tahtaların altındaki kiriş ve ayaklar başka malzemeden yapılır. |
Çit ve bahçe paneli | Evet | Toprağa giren dikmeler başka malzemeden olur. |
Sauna içi | Evet | Isı ve nemde az çalışır, reçine sızması azdır. |
Kiriş, dikme, taşıyıcı | Hayır | Eğilme dayanımı düşüktür. |
Toprağa gömülen ayak | Hayır | Toprak temasında önerilmez. |
Deck'te thermowood kullanıldığında genellikle yalnızca tahtalar thermowood olur; altındaki kirişler çoğu zaman emprenyeli çamdır. Tahtalar daha kırılgan olduğu için kiriş aralığı ve vida yerleri için üreticinin önerisine bakılır. Cephe kaplamasında tahtaların arkasında bir havalandırma boşluğu bırakılması önerilir; böylece ahşabın iki yüzü de kuruyabilir.
Thermowood mu, emprenyeli çam mı, iroko mu?
| Thermowood | Emprenyeli çam | İroko |
|---|---|---|---|
Nasıl korunur? | Isıl işlemle | İçine basınçla verilen koruyucuyla | Öz odunundaki doğal öz maddelerle |
Taşıyıcı parça | Önerilmez | Yaygın kullanılır | Kullanılır |
Boyutsal kararlılık | Yüksek | Orta | Yüksek |
Renk | Koyu kahve, güneşte grileşir | Yeşilimsi ya da kahvemsi, zamanla grileşir | Sarımsı kahve, zamanla koyulaşır; dış mekânda güneşte grileşir |
Yüzey bakımı | Yağ ya da boya | Yağ ya da boya | Genellikle yağ |
Tablodaki değerlendirmeler genel bilgidir; ürüne ve ağacın kendisine göre değişir. Türlerin ayrıntılı karşılaştırması ahşap türleri rehberinde, emprenyenin nasıl yapıldığı Emprenyeli ahşap nedir? rehberinde.
Thermowood bakım ister mi?
İster. Isıl işlem ahşabı çürümeye karşı korur, ama güneşe karşı korumaz. Güneş alan thermowood zamanla grileşir ve yüzeyinde ince çatlaklar görülebilir. Gri görünümü seven kullanıcılar ahşabı bu hâliyle bırakabilir; ahşabın kendisi bundan zarar görmez.
Koyu rengi korumak için yüzeye pigmentli bir ahşap yağı sürülmesi önerilir. Yağlama aralığını kullanılan ürün ve yüzeyin aldığı güneş belirler. Uygulama adımları deck bakımıyla aynıdır: yıkamak, tamamen kurutmak, ince katlar hâlinde yağ sürmek. Adımları ahşap deck bakımı rehberinde anlattık.
Thermowood ile de çalışıyoruz. Alanınıza hangi ahşabın uyduğunu keşifte yeri görerek birlikte konuşuruz.
Sık sorulan sorular
- Thermowood kimyasal içerir mi?
- Hayır. Koruyucu kimyasal eklenmez; yalnızca ısı ve buharla işlenir.
- Thermowood taşıyıcı olarak kullanılır mı?
- Genellikle önerilmez. Isıl işlem ahşabın eğilme dayanımını düşürür. Kiriş ve dikmelerde emprenyeli çam ya da sert ağaçlar tercih edilir.
- Thermowood toprağa gömülebilir mi?
- Önerilmez. Thermowood toprakla temas etmeyen yerler için uygundur. Toprağa giren dikme ve ayaklar başka malzemeden yapılır.
- Thermowood grileşir mi?
- Evet. Güneş alan yüzeylerde koyu kahve renk zamanla açılır ve grileşir. Rengi korumak için pigmentli ahşap yağı önerilir.
- Thermowood ile emprenyeli çam arasındaki fark nedir?
- Emprenyede ahşabın içine koruyucu madde verilir. Thermowood'da ise ahşap yalnızca ısıl işlemden geçer; boyutu daha kararlı olur ama daha kırılgandır.
